Trevor Watts i Veryan Weston działają na europejskiej scenie muzyki improwizowanej od ponad 40 lat. Pierwszy, to jedyny żyjący dziś członek legendarnej formacji Spontaneus Music Ensemble, której znaczenia dla wizerunku europejskiej improwizowanej sceny przecenić nie sposób. Drugi, to m.in. muzyczny partner jednego z najwybitniejszych improwizujących wokalistów – Phila Mintona.

Od początku współpracy łączyło ich niezwykle szerokie spektrum inspiracji – od muzyki współczesnej, przez jazz, po rytmy afrykańskie. Wszystkie te elementy, choć w różnych proporcjach i różnej intensywności, tworzą ich język muzyczny. Trevor Watts i Veryan Weston wydają się dla siebie wprost idealnymi partnerami, których łączy rzecz niezwykle rzadka, dar niemal intuicyjnego porozumienia, a ich koncerty to zazwyczaj olśniewające podróże przez muzykę niepodzieloną stylistycznymi granicami.

Ponad pół wieku na wielkiej muzycznej scenie. Musica Elettronica Viva – pierwsza i do dziś działająca formacja, która w improwizatorski proces twórczy wprzęgła elektronikę.

MEV powstała w Rzymie, w 1966 roku w małym pokoju z widokiem na Panteon. Jej członkowie zapraszali do wspólnego muzykowania artystów bez względu na ich stylistyczną przynależność, łączyli imigrantów w wiecznym mieście z włoskimi twórcami. Pragnąc pójść drogą Cage’a i Tudora sięgnęli nie tylko po instrumenty klasyczne i syntezatory, ale również po zwyczajne przedmioty życia codziennego – sprężyny łóżkowe, tafle szkła, blaszane puszki, gumki, zabawkowe pianina i najróżniejsze metalowe obiekty.

Mawiali, że każdy przedmiot brzmi, a ich wzmocnione kontaktowymi mikrofonami brzmienie może być pełnoprawną materią muzyczną. Silnie zaangażowani politycznie, szukali nowych, anarchizujących form improwizacji.

W imię kolektywu MEV porzuciła zapisy nutowe, zrezygnowała z określenia muzycznego przywództwa i zastąpiła je twórczą wspólnotą, w której nie miało już znaczenia, kto, co i kiedy, ale to jak tworzy się największa ich zdaniem wartość – subtelna więź pomiędzy muzykami. Pisali lewicowe manifesty improwizacji, wzywali do swobodnego, wolnego tworzenia bez balastu przeszłości, za to w oparciu o uprzednio przedyskutowane konceptualne podstawy.

Krzysztof Knittel, czyli twórca festiwalu Ad Libitum, w swej różnorodnej pod względem estetycznym, gatunkowym i tematycznym twórczości od lat łączy doświadczenia nabyte podczas studiów kompozycji i programowania komputerowego, a także w Studiu Eksperymentalnym Polskiego Radia, z praktyką live electronics, muzyką improwizowaną, ideą graficznej muzyki komputerowej, soundartem oraz elementami poezji, sztuk wizualnych i performatywnych, rocka, jazzu a nawet hip-hopu. Improwizacja w jego twórczości zawsze rozpięta była między strukturą, procedurą (często komputerową), środowiskiem technologicznym oraz gestem wykonawczym i relacją między poszczególnymi członkami różnych zakładanych przezeń formacji.

Marek Chołoniewski to niestrudzony poszukiwacz muzycznej (neo? post?) awangardy, wieczny eksperymentator, łączący muzykę instrumentalną i elektroakustyczną, postinternetową, twórczość performatywną, instalacje dźwiękowe, projekty audiowizualne, nowomedialne, sieciowe. Kluczowa postać dla środowiska muzyki eksperymentalnej w Krakowie, założył w roku 1977 Stowarzyszenie Artystyczne Muzyka Centrum, w ramach którego rozwijał swe różnorodne twórcze zainteresowania. Od wielu lat związany jest m.in. ze Studiem Muzyki Elektroakustycznej Akademii Muzycznej w Krakowie oraz festiwalem Audio Art. Uczeń Bogusława Schaeffera, sam stał się nauczycielem dla kolejnych pokoleń muzyków i kompozytorów poszukujących na obrzeżach muzyki współczesnej.

Obaj twórcy mają za sobą długoletnią współpracę, a do tegorocznego koncertu zaprosili artystkę młodego pokolenia, Joannę Dudę. Pianistka, kompozytorka, producentka muzyki do spektakli, reprezentująca twórczość z pogranicza akustyki i elektroniki, wykorzystująca w działaniach zarówno fortepian, jak i układy scalone.

Núria Andorrà studiowała w Hochschule für Musik w Karlsruhe, gdzie obecnie prowadzi studia doktoranckie dotyczące swobodnej improwizacji w muzyce współczesnej. Jest dyrektorem artystycznym Improject Ensemble i rezydentem Escola Superior de Música de Catalunya. Współpracuje z zespołami muzyki współczesnej – Icarus Ensemble, Abstrai Ensemble, Murtra Ensemble, Barcelona 216, Patchwork Ensemble.

Repertuar Christiane Bopp obejmuje zarówno muzykę klasyczną, dawną – wykonywaną na historycznym puzonie, jak i współczesną, improwizowaną, czy jazz. Od 1997 występuje na scenach europejskich z takimi zespołami muzyki dawnej, jak La Fenice, Il Giardino Armonico, Les Talens Lyriques, współpracując jednocześnie z Ars Nova et Zellig, triem Kenta Cartera, Maxiphone i grając w założonym wraz z Julienem Padovanim i Vincentem Boisseau trio Les Cannibales.

Lauren Newton to wokalistka amerykańska z kręgów awangardowego jazzu i muzyki współczesnej, od 1974 mieszka w Europie, była współzałożycielką Vienna Art Orchestra, z którą występowała do 1989. Wraz z Bobbym McFerrinem, Jeanne Lee, Urszulą Dudziak i Jay Clayton tworzyła Vocal Summit w 1982. Jej płytowy debiut Timbre (1983) zdobył prestiżową nagrodę Niemieckich Krytyków Płytowych. W 1998 brała udział w międzynarodowej konferencji „Frau Musica (nova)” w Musikhochschule w Kolonii.

Joëlle Léandre to francuska kontrabasistka, improwizatorka, kompozytorka, jest jedną z wiodących postaci nowej muzyki w Europie. Wykształcona klasycznie, występowała z takimi zespołami muzyki współczesnej, jak l’Itinéraire, 2e2m, czy Ensemble Intercontemporain Pierre’a Bouleza. Współpracowała z Mercem Cunninghamem i Johnem Cage’em, który specjalnie dla niej pisał utwory – podobnie jak Giacinto Scelsi, Philippe Hersant, José-Luis Campana, Betsy Jolas i 40 innych kompozytorów. Pisała muzykę dla teatru, tańca, do multidyscyplinarnych performansów. Wykładała w słynnym Mills College, Oakland, CA. Zapraszana była do najbardziej prestiżowych sal Europy, obu Ameryk, Azji.

Myra Melford to pianistka, kompozytorka, stypendystka Guggenheima. Czerpie inspiracje z szerokiego spektrum kulturowych i duchowych tradycji – pism 13-wiecznego perskiego poety Rumiego, urugwajskiego dziennikarza Eduardo Galeano, mądrości buddyzmu zen, czy Indian Huichol w Meksyku, muzyki Henry’ego Threadgilla, Jaki Byarda, Dona Pullena. Dźwiękowo te poszukiwania wyrażają się w szerokiej palecie środków i poszerzaniu instrumentarium – wykorzystuje harmonium, instrumenty elektroniczne, amplifikacje ledwo słyszalnych dźwięków z wnętrza fortepianu, dodając elementy muzyki indiańskiej, kubańskiej, bliskowschodniej, afrykańskiej, europejskiego i amerykańskiego jazzu, czy eksperymentalnej muzyki współczesnej. Nie zapomina o swoich chicagowskich korzeniach i tradycji bluesowej. Tworzy nie tylko dialog ponadkulturowy, ale także przestrzeń dla działań multimedialnych, współpracując z aktorami, choreografami, artystami sztuki wideo. Od swojego debiutu na nowojorskiej scenie Downtown wydała ponad 20 płyt i wzięła udział w nagraniach 40 innych. Ma na swoim koncie liczne nagrody i wyróżnienia. Od 2004 wykłada na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley muzykę współczesną i improwizowaną.

Liquid Trio to młody kataloński zespół na europejskiej scenie muzyki improwizowanej, choć w jego składzie znalazła się wybitna postać światowej pianistyki Agustí Fernández. Mają na swoim koncie trzy płyty, trzecia The Liquid Trio Plays Bernoulli ukazała się w dniu koncertu grupy na festiwalu Ad Libitum. W pierwszej połowie tego roku podczas występów w Barcelonie Liquid Trio połączyło siły z dwoma znakomitymi muzykami z Polski, trębaczem Arturem Majewskim i grającym na akustycznej gitarze basowej Rafałem Mazurem - dobrze znanymi już publiczności Ad Libitum. Podczas tego koncertu ta polsko-katalońska formacja po raz pierwszy zaprezentowała się warszawskiej publiczności.

Podobnie jak artystyczna rezydentka Ad Libitum w 2017 roku, Joëlle Léandre, Barry Guy jawi się jako muzyk idealny, który dysponując mistrzowskimi kompetencjami instrumentalnymi połączył światy muzyki improwizowanej i komponowanej w jeden dźwiękowy kosmos. Z tego też powodu zaprosiliśmy ich dwoje, aby po raz pierwszy w historii zagrali koncert na dwa kontrabasy.

Kawalerów Błotnych na festiwalu Ad Libitum nie trzeba przedstawiać. Jeden z nich ten festiwal zakładał i niejednokrotnie wspólnie z zaproszonymi artystami wychodził na scenę, drugi przez lata festiwalowi towarzyszył tworząc jego koncertowe nagrania, aby usiąść w końcu po drugiej stronie mikrofonu, trzeci wyprowadził festiwal wraz z całą publicznością nad Wisłę (w nocy!) na muzyczne misterium Missa pagana, a wszyscy oni w pierwszej edycji Ad Libitum w 2006 roku czarowali studentów Orkiestry Akademii Muzycznej w Warszawie zaklęciem ABLANATANALBA, dając im moc improwizowania w grupie na żywo!

Improwizacja to konfrontowanie się z najbardziej osobistą sferą własną i partnera, z którym dzieli się scenę. Szczególnego wymiaru nabierają więc takie koncerty, w których naprzeciw siebie stają muzycy znający się bardzo dobrze i rozumiejący się w pół dźwięku. Tak jest w przypadku Barrego Guy’a i katalońskiego pianisty Agusti’ego Fernándeza.

Niewielu jest muzyków na świecie potrafiących z równą wirtuozerią szybować na skrzydłach inwencji w swych improwizacjach, a za chwilę stanąć w orkiestrze i spełniać się w sztuce barokowego kontrapunktu. Dla Barry’ego Guy’a to niemal codzienność. Do dziś nie tylko tworzy improwizujące orkiestry czy liczne małe formacje, ale wspiera również słynne zespoły muzyki dawnej z Monteverdi Orchestra, London Classical Players, The Academy of Ancient Music Christophera Hogwooda na czele. Utrzymuje artystyczne kontakty z artystami różnych scen – barokowej, współczesnej, improwizowanej i kompozytorskiej, pozostając mistrzem muzycznej komunikacji.